Prawo weterynaryjne
www.prawoweterynaryjne.pl
Masz pytanie? Zadzwoń!
tel. + 48 506 066 723
O nas

Strona jest miejscem gdzie publikowane są opinie i artykuły dotyczące prawa weterynaryjnego, prawa żywnościowego oraz z zakresu ochrony zwierząt.

Strona jest jednocześnie Biuletynem Informacyjnym Kancelarii Prawnej RESULT Witkowski Woźniak Mazur i Wspólnicy Spółka Komandytowa

Orzeczenie sądu administracyjnego w sprawie uniemożliwiania i utrudniania urzędowej kontroli weterynaryjnej

Rozstrzygnięcie wojewódzkiego sądu administracyjnego dotyczące przeprowadzania kontroli w zakładach podlegających ustawie z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1577 z późn. zm.).

Zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt: II SA/Rz 865/13, uniemożliwienie i utrudnienie urzędowej kontroli weterynaryjnej może być podstawą do zawieszenia działalności zakładu, w szczególności kiedy przedsiębiorca nie podjął żadnych działań naprawczych zmierzających m. in. do poddania się kontroli urzędowej i nie wpuścił upoważnionych inspektorów na teren zakładu.

Z przepisów prawa weterynaryjnego wyraźnie wynika, iż organy administracji publicznej mają prawo przeprowadzenia kontroli w każdym czasie. W szczególności mają prawo do skontrolowania zakładu pod kątem wymagań określonych w prawodawstwie weterynaryjnym.

W sprawie, w której wydane zostało orzeczenie należy zauważyć co następujące.

Powiatowy Lekarz Weterynarii podjął próby przeprowadzenia kontroli w celu sprawdzenia zgodności prowadzenia zakładu z przepisami prawa weterynaryjnego. Wejście na teren zakładu było jednakże niemożliwe, na dowód czego sporządzono odpowiednie protokoły kontroli.

W związku z powyższym Powiatowy Lekarz Weterynarii podjął decyzję administracyjną o zawieszeniu działalności zakładu zgodnie z art. 54 ust. 2 pkt e rozporządzenia (WE) nr 882/2004 w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE L 165 z 30. 04. 2004 z poźn. zm.), art. 6 ust.1 pkt 2 i art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. poz. 127 z późn. zm.) oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii albo urzędowego lekarza weterynarii z upoważniania powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

Mając na uwadze przede wszystkim fakt, iż wstrzymanie działalności zakładu na określony okres czasu zostało już wcześniej orzeczone przez organ administracji publicznej, a sam przedsiębiorca nie podjął żadnych czynności naprawczych, w szczególności nie poddał się kontroli urzędowej, w sprawie podjęto ponowną decyzję o czasowym zawieszeniu działania zakładu, znajdującego się pod jego kontrolą.

Ponadto, należy zaznaczyć, iż w czasie kiedy uniemożliwiono przeprowadzenie kontroli – Powiatowy Lekarz Weterynarii powziął informację o dalszym „nielegalnym: prowadzeniu produkcji w zakładzie. Mianowicie, ustalił, iż produkty produkowane przez zakład, pomimo zawieszania jego działania, dalej wprowadzane są do obrotu.

Zatem, skoro stwierdzono dostępność produktów producenta na rynku w sprawie należało uznać, iż na terenie zakładu miała miejsce dalsza produkcja. Co więcej, na pobranej w obrocie próbce produktu data produkcji widniejąca na opakowaniu była tożsama z dniem kiedy to odmówiono inspektorom weterynarii przeprowadzenia kontroli. Nadto, w uzasadnieniu podkreślono, iż w dniu przeprowadzenia kontroli inspektorzy stwierdzili działanie zakładu poprzez dźwięki pracujących maszyn w zakładzie (pomimo, iż nie zostali wpuszczeni do środka wobec sprzeciwu przedsiębiorcy).

Okoliczności te, w ocenie organu kontroli urzędowej, uzasadniały ponowne zawieszenie działalności zakładu, ponieważ niemożliwa była kontrola produkowanych produktów żywnościowych pochodzenia zwierzęcego, a w sprawie zaistniały wątpliwości, czy produkty te spełniają wymogi zdrowotne (w szczególności w kontekście poprzednich decyzji stwierdzających nieprawidłowości i zawieszających działanie zakładu). Co więcej, jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia – współdziałanie podczas przeprowadzenia kontroli należy do podstawowych obowiązków ciążących na przedsiębiorcach sektora spożywczego.

Decyzji organu Inspekcji Weterynaryjnej I instancji – nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, podkreślając, iż nie utrudniała przeprowadzenia kontroli, a na powyższe twierdzenie organ administracji publicznej nie ma żadnych dowodów. Ponadto, wskazała, iż nie została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego. Zaskarżone decyzje zostały utrzymane w mocy decyzją organu II instancji.

W związku z powyższym strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej: Pracownicy Inspekcji oraz osoby wyznaczone na podstawie art. 16 i 18, w zakresie wykonywania czynności, mają prawo w każdym czasie do:

  1. przeprowadzania kontroli gospodarstw, centrów (organizacji), zakładów, instalacji, urządzeń lub środków transportu;
  2. kontrolowania przestrzegania wymagań określonych w prawodawstwie weterynaryjnym, w tym metod stosowanych do znakowania i identyfikacji zwierząt;
  3. pobierania nieodpłatnie próbek do badań:
  • od zwierząt utrzymywanych w celu umieszczenia na rynku lub transportowanych,
  • produktów przeznaczonych do przechowywania, umieszczania na rynku lub transportowanych;
  1. żądania pisemnych lub ustnych informacji w zakresie objętym przedmiotem kontroli;
  2. żądania okazywania i udostępniania dokumentów lub danych informatycznych w zakresie, o którym mowa w pkt 4.

Przy czym, zasadnym jest podkreślenie, iż przedsiębiorcy mają za zadanie udzielić pracownikom Inspekcji oraz osobom wyznaczonym na podstawie art. 16 i art. 18 ww. ustawy pomoc niezbędną do wykonywania ich obowiązków. Ponieważ, jak wskazuje ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej, kontrola może być przeprowadzona w każdym czasie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd wskazał, iż podstawą działania organów administracji publicznej w sprawach dotyczących urzędowych kontroli w zakresie przestrzegania wymogów prawa weterynaryjnego stanowi rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. Przy czym, podkreślono, iż właściwość organów Inspekcji Weterynaryjnej, do egzekwowania ww. rozporządzenia określa się na postawie ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1577 z późn. zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na uwadze ww. przepisy, jednoznacznie podkreślił, że „Inspekcja ma prawo w każdym czasie przeprowadzić kontrolę podmiotu, objętego tego rodzaju nadzorem, a obowiązkiem podmiotu kontrolowanego jest współpracować przy wykonywaniu kontroli przez pracowników Inspekcji Weterynaryjnej”.

Co więcej, Sąd wskazał, że strona ma obowiązek do lojalnego współdziałania podczas wyjaśniania okoliczności sprawy, w szczególności jeżeli tylko ona ma do nich dostęp. Skoro zatem strona jest jedynym dysponentem zakładu (zakład znajduje się po jej bezpośrednią kontrolą), w którym miała być przeprowadzona kontrola – uniemożliwienie jej przeprowadzenia wyklucza możliwość stwierdzenia, że prowadzona działalność gospodarcza zapewnia wymogi przewidziane prawem żywnościowym i weterynaryjnym. Ponadto wskazał, iż pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej wielokrotnie próbowali przeprowadzić kontrolę zakładu, które jednakże nie dochodziły do skutku, gdyż strona w momencie wyznaczenia kontroli wnosiła o zmianę terminu jej przeprowadzenia.

Sąd podkreślił również, iż co prawda to obowiązku organu administracji publicznej, na podstawie art. 7 oraz 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), należy  przeprowadzenie, zgodnie z przepisami prawa, postępowania wyjaśniającego i na tej podstawie określenie stanu faktycznego w sprawie, „który wyznacza granice dla zastosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących na dzień wydania decyzji administracyjnej”. Tym niemniej – brak możliwości przeprowadzenia kontroli jest równoznaczny z faktem, iż niemożliwe jest stwierdzenie, że w zakładzie produkcja na każdym jej etapie spełnia wymogi określone przepisami prawa żywnościowego.

Reasumując, w ocenie Sądu, w sprawie zasadnym było zastosowanie dyspozycji z art. 54 ww. rozporządzenia nr 882/2004 i wydana decyzja o zawieszeniu działania zakładu była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Inspekcja Weterynaryjna nie może akceptować sytuacji kiedy to podmiot zobowiązany wyraźnie uniemożliwia bądź utrudnia wykonanie kontroli, w szczególności w sytuacji wcześniejszego zawieszenia jego działania. Ponownie należy podkreślić, iż w ocenie Sądu bezsprzecznym jest także, iż to na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek ustalenia stanu faktycznego, którego właściwa ocena pozwala na zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego. Niemniej jednak, w przedmiotowej sprawie było to uzależnione również od działania strony postępowania, w obowiązku, której było współdziałanie z organami administracji publicznej. Z obowiązku tego strona się nie wywiązała.

Opracowali:

Agata Kosińska, r. pr. dr Michał Rudy

2013 Prawo Weterynaryjne - www.prawoweterynaryjne.pl
Wszystkie prawa do wizerunku strony, a także materiałów na stronie są zastrzeżone.