Prawo weterynaryjne
www.prawoweterynaryjne.pl
Masz pytanie? Zadzwoń!
tel. + 48 506 066 723
O nas

Strona jest miejscem gdzie publikowane są opinie i artykuły dotyczące prawa weterynaryjnego, prawa żywnościowego oraz z zakresu ochrony zwierząt.

Strona jest jednocześnie Biuletynem Informacyjnym Kancelarii Prawnej RESULT Witkowski Woźniak Mazur i Wspólnicy Spółka Komandytowa

Skubanie dla pieniędzy 

Co roku, wielu z hodowców gęsi, skubie utrzymywane przez siebie ptaki, w celu uzyskania dodatkowych dochodów. Zazwyczaj takie skubanie żywych zwierząt odbywa się cztery razy w roku, a fakt, że zwierzęta doznają  podczas takich czynności cierpień, nie jest nadal wystarczającą przesłanką aby zaprzestano tego procederu.

Polscy hodowcy gęsi, chcąc zwiększyć swoje dochody, kilka razy w roku skubią utrzymywane przez siebie ptaki (dotyczy to gęsi hodowlanych, utrzymywanych w celu otrzymania jaj wylęgowych). „Skubanie”, jak wskazuje znaczenie tego słowa w języku polskim, polega na wyrywaniu piór („skubać – wyrywać pióra z zabitego ptaka (www.sjp.pwn.pl)), w odróżnieniu jednak od definicji w słownikach języka polskiego, pióra wyrywa się nie zwierzętom uśmierconym, lecz żywym. Pióra wyszarpuje się ze zwierzęcia, począwszy od przedniej części szyi, wola, klatki piersiowej, aż pod same skrzydła i ku dołowi do kloaki. Oczywiście jest to dla skubanych ptaków bardzo bolesne, prowadzi do okaleczeń (np. uszkodzeń mieszków piór, rozdarć skóry – często prowizorycznie zszywanych przez same osoby skubiące, bez kwalifikacji i bez zastosowania znieczulenia) oraz zakażeń. Już samo trzymanie wyrywających się ptaków często jest przyczyną także i innych uszkodzeń ciała, jak i niepotrzebnego stresu dla zwierzęcia.

Z praktyką skubania gęsi można zapoznać się m.in. na filmach przygotowanych przez organizacje pozarządowe:

https://www.youtube.com/watch?v=qyg-XOWasaQ,

http://www.40lives.org/?lang=en,

a nawet w rozrywkowych programach telewizyjnych, prezentowanych przez TVP1 (Rolnik szuka żony, sezon III, odc. 5, link https://vod.tvp.pl/video/rolnik-szuka-zony,odc-5iii,27154798) (sic!).

Powoływanie się na tradycję polskiego gospodarza, w obronie procederu skubania gęsi wydaje się przy tym podwójnie chybione. Po pierwsze, istnieje zasadnicza różnica między zwyczajowym tzw. „podskubem”, a oskubywaniem gęsi. Ptaki te, zgodnie z ich naturą, pierzą się raz w roku („gubią” dojrzałe pióra). Wypadające pióra można wtedy łatwo „podskubać” (wyjąć czy wyczesać). Czas naturalnego pierzenia się zależy od cech indywidualnych danego ptaka i tylko rzetelne sprawdzenie, czy pozwalają się one łatwo usunąć, umożliwia stwierdzenie, czy mamy do czynienia z właściwym momentem na przeprowadzenie „podskubu”. Nie ma zatem możliwości, by w z góry ustalonym terminie wszystkie ptaki jednocześnie naturalnie się wypierzyły. Polscy hodowcy gęsi znaleźli jednak proste rozwiązanie tego problemu, nie zwracając przy tym uwagi na znaczące pogorszenie dobrostanu zwierząt. Polega ono właśnie na skubaniu żywych ptaków, i to wielokrotnie – w tym nawet cztery razy do roku! Po drugie, naganność takich sposobów postępowania ze zwierzętami była wskazywana już w publikacjach przedwojennych, w których można znaleźć informacje na temat problemu niewłaściwego obchodzenia się z gęsiami. Władysław Sawicki w Encyklopedycznym poradniku gospodarza wiejskiego z 1928 r. napisał:

Pierze gęsi ma duże zastosowanie i daje znaczny dochód producentom. Stosując lekkie podskubywanie gęsi żywych w okresie pierzenia, dochód z pierza można zwiększyć. Nie należy wszakże stosować barbarzyńskiego, kilkakrotnego do roku skubania, bo proces ten wpływa ujemnie na rozwój gęsi i ich płodności; nie należy przeto podskubywać sztuk, przeznaczonych do rozpłodu”.

W obecnym stanie prawnym w Polsce, proceder skubania gęsi wyczerpuje znamiona czynu zabronionego. Siłowe wyszarpywanie piór ze zwierzęcia stanowi bowiem formę znęcania się nad zwierzętami, które jest zabronione i podlega odpowiedzialności karnej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. 2013 poz. 856 z późn. zm.).

W art. 6 ust. 2 ww. ustawy ustawodawca wymienia przykłady znęcania się nad zwierzętami takie jak: umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia, niestanowiące dozwolonego prawem zabiegu lub procedury w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, czy stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt. Każdy z tych przykładów, wymienionych przez ustawę, obejmuje oskubywanie żywego ptaka. W myśl art. 35 ust. 1a ustawy czyn znęcania się nad zwierzęciem jest przestępstwem; za znęcanie się lub dopuszczanie do znęcania się nad zwierzęciem grozi kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2. Obecnie prowadzone są nawet prace legislacyjnej nad podwyższeniem sankcji karnych za ten czyn.

Oczywiście normy zabraniające okrutnego traktowania zwierząt, w tym skubania gęsi, można wywieść nie tylko z krajowych aktów prawnych. Rzeczpospolita Polska podlega bowiem również regulacjom prawa międzynarodowego oraz prawa europejskiego. Problemowi humanitarnej ochrony gęsi hodowlanych poświęcona jest w szczególności Europejska Konwencja o ochronie zwierząt utrzymywanych do celów gospodarczych (The European Convention for the protection of animals kept for farming purposes) z 10 marca 1976 r., ratyfikowana i przez Polskę i przez Unię Europejską. Konwencja ta określa standardy utrzymywania zwierząt gospodarskich. Wśród rekomendacji, będących w myśl Konwencji częścią jej regulacji, znalazł się dokument poświęcony właśnie gęsiom, który wprost odnosi się do praktyk skubania gęsi (Recommendation concerning domestic geese Anser anser f. domesticus, Anser cygnoides f. Domesticus, and their crossbreeds). Dokument ten został przyjęty przez Stały Komitet (ciało utworzone na podstawie ww. aktu prawa międzynarodowego) dnia 22 czerwca 1999 r. W art. 23 pkt 3 Rekomendacji zawarta została następująca norma: „zabronione jest wyrywanie piór, włączając w to puch, żywym ptakom” (ang. „Feathers, including down, shall not be plucked from live birds.”).

Powyższe sprawia, że w kwestii traktowania gęsi, Polska jest niestety niechlubnym wyjątkiem. O ile początkowo, pomimo przyjęcia europejskich standardów traktowania gęsi, w ramach których znajduje się zakaz wyskubywania im piór, również Węgry nadal tolerowały ten proceder, to obecnie sytuacja na Węgrzech uległa diametralnej zmianie i faktycznie udało się ograniczyć stosowanie tych praktyk. Natomiast w Polsce proceder ten nadal jest praktykowany, przedstawiany jako sposób optymalnego wykorzystania ekonomicznego gęsi, czy nawet promowany w telewizji publicznej.

dr Agnieszka Sergiel, Stowarzyszenie na Rzecz Zwierząt „COEXISTENCE”

mgr Agnieszka Gruszczyńska, Kancelaria Prawna Result Witkowski Woźniak Mazur i Wspólnicy Spółka Komandytowa, Wydział Prawa Uniwersytet SWPS, Stowarzyszenie Prawnicy na Rzecz Zwierząt

2013 Prawo Weterynaryjne - www.prawoweterynaryjne.pl
Wszystkie prawa do wizerunku strony, a także materiałów na stronie są zastrzeżone.